Ekonomist Prof. Dr. Özgür Demirtaş, son dönemde özellikle sosyal medyada sıkça paylaşılan “Truflation” enflasyon verileri için yatırımcıları açık bir dille uyardı.
Demirtaş’a göre birçok kişi ABD enflasyonunu ölçtüğü iddia edilen bu veriye güveniyor ancak ölçüm yöntemi bilimsel standartlardan uzak ve yatırım kararlarında yanıltıcı olabilir.
“Lütfen bu veriye temkinli yaklaşın” diyen Demirtaş, Truflation’ın neden güvenilir olmadığını madde madde anlattı.
“Günlük enflasyon ölçümü gürültü üretir”
Demirtaş’ın ilk itirazı ölçüm sıklığına:
Truflation verileri günlük hesaplanıyor.
Ancak akademik literatüre göre enflasyon günlük değil aylık dönemlerde ölçülmeli.
Ona göre günlük veriler:
Aşırı oynaklık yaratıyor
Gerçek trendi bozuyor
“Sinyal yerine gürültü” üretiyor
“Sepet ağırlıkları sürekli değişiyor”
Truflation’da enflasyon sepeti ağırlıkları aylık olarak güncelleniyor.
Bu durum:
Yapay hareketlilik oluşturuyor
Veriyi istikrarsız hale getiriyor
Karşılaştırmayı zorlaştırıyor
Demirtaş, bu yöntemin “sağlıklı bir fiyat endeksi mantığıyla örtüşmediğini” savunuyor.
“Kira ve konut fiyatı anlık ölçülmez”
Resmi enflasyonda en kritik kalemlerden biri kira ve konut maliyeti.
Ancak Truflation bunu anlık fiyatlarla hesaplıyor.
Demirtaş’a göre bu gerçek hayata uymuyor:
“İnsanlar kirayı her gün yenilemez. 2 ay önce yapılan kontrat günlük değişmez. Bu nedenle anlık hesaplama gerçek enflasyonu yansıtmaz.”
“Online fiyatlar gerçeği yansıtmayabilir”
Bir diğer sorun ise veri kaynağı.
Truflation:
Online fiyatları topluyor
İnternet etiketlerini baz alıyor
Ancak bu fiyatların çoğu gerçek alışverş fiyatı olmayabiliyor.
Ayrıca ölçüm, büyük şehir tüketimini fazla temsil ederek ülke ortalamasından sapabiliyor.
“Resmi kurumla özel şirket aynı değil”
Demirtaş, ABD İstatistik Kurumu’nda onlarca ekonomi ve finans doktoralı uzmanın çalıştığını hatırlatıyor.
Truflation ise:
Özel bir şirket
Ticari bir ürün sunuyor
Akademik denetimden geçmiyor
Bu nedenle resmi veriyle aynı güvenilirlikte görülmemeli.
“Son 3 yıldır hep düşük gösterdi”
Demirtaş’a göre Truflation verileri son yıllarda resmi enflasyonun genellikle altında kaldı.
Bu da yöntemin sistematik sapma ürettiğinin bir göstergesi olabilir.
“Tutsa bile tesadüf olur”
Ekonomistin en dikkat çeken cümlesi ise şu:
“Truflation rakamları doğru çıksa bile bu doğru ölçtükleri için değil, tesadüfen olur.”
Peki Demirtaş enflasyon için ne bekliyor?
Tüm eleştirilerine rağmen Demirtaş, uzun vadede teknolojik gelişmelerin dezenflasyonist etki yaratacağını düşünüyor.
Önümüzdeki 10 yılda:
Enflasyon baskısının azalabileceğini
Daha düşük oranların görülebileceğini
ancak bunun Truflation verileriyle ilişkilendirilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Neden sosyal medyada bu kadar yayılıyor?
Demirtaş’a göre neden basit:
Copy-paste içerikler
Yetersiz teknik bilgi
Hesap sorulmaması
Bu nedenle yatırımcıların veri kaynağını sorgulamadan hareket etmemesi gerekiyor.
Yorum Yazın
E-posta hesabınız sitede yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişdir.