Gaziantep’te tarihi geçmiş ürün satan 3 market kapatıldı

Kapatılan işletmelerden birinin ulusal ölçekte faaliyet gösteren bir zincir marketin şubesi, diğer ikisinin ise yerel market olduğu açıklandı. Belediye tarafından işletmelerin isimleri, adresleri, kapatma süreleri ve denetimde tespit edilen ürünlerin türü ya da miktarı kamuoyuyla paylaşılmadı.

Şahinbey Belediye Başkanı Mehmet Tahmazoğlu, ilçedeki gıda satış noktalarına yönelik denetimlerin aralıksız sürdüğünü belirterek vatandaşların sağlığını riske atan işletmelere karşı taviz verilmeyeceğini söyledi.

Tahmazoğlu, zabıta ekiplerinin yaptığı kontroller sonucunda son kullanma tarihi geçmiş ürün sattığı belirlenen bir zincir market şubesi ile iki yerel marketin kapatıldığını duyurdu. Kurallara uymayan işletmelere yönelik denetimlerin kararlılıkla devam edeceğini vurguladı.

Şahinbey’de kaç market kapatıldı?

Şahinbey Belediyesi tarafından yapılan açıklamaya göre ilçede toplam üç market kapatıldı. Bu işletmelerden biri zincir market şubesi, ikisi ise yerel market olarak faaliyet gösteriyordu.

Kapatma işleminin zabıta ekiplerinin yaptığı denetimlerde son tüketim tarihi geçmiş ürünlerin satışa sunulduğunun belirlenmesi üzerine gerçekleştirildiği açıklandı.

Belediyenin duyurusunda marketlerin ticari unvanları ve hangi mahallelerde faaliyet gösterdikleri belirtilmedi. İşletmelerin kaç gün süreyle kapalı kalacağı konusunda da bilgi verilmedi.

Bu nedenle sosyal medyada adı geçen marketlere ilişkin doğrulanmamış paylaşımlara temkinli yaklaşılması gerekiyor. Şahinbey Belediyesi tarafından yeni bir açıklama yapılmadığı sürece herhangi bir işletmenin adını resmî tespit yapılmış gibi yayımlamak doğru olmayacaktır.

Marketlerin kapatılma nedeni ne?

Üç market, son tüketim tarihi geçmiş ürün sattıklarının belirlenmesi nedeniyle kapatıldı. Zabıta ekiplerinin kontrollerinde satışa sunulan ürünlerin tarihleri incelendi ve tüketim süresi dolmuş ürünler tespit edildi.

Ürünlerin hangi gıda gruplarına ait olduğu açıklanmadı. Et, süt, balık, şarküteri ürünü veya ambalajlı başka gıdalar olup olmadığına ilişkin resmî bir bilgi paylaşılmadı. Aynı şekilde kaç adet ürüne el konulduğu ve ürünlerin nasıl imha edildiği de duyuruda yer almadı.

Son tüketim tarihi geçmiş ürünlerin satışa sunulması, yalnızca etiket düzeniyle ilgili basit bir eksiklik olarak değerlendirilmiyor. Özellikle çabuk bozulan gıdalarda tarihin geçmesi, ürünün insan sağlığı açısından güvenilir olmaktan çıkmasına neden olabiliyor.

Tarım ve Orman Bakanlığının bilgilendirmesine göre son tüketim tarihi geçmiş gıdalar güvenilir olmayan gıda kabul ediliyor. Bu ürünlerin tüketilmemesi ve satışa sunulmaması gerekiyor. Bakanlık, son tüketim tarihi geçen bir gıdanın satışının yasak olduğunu ve kurala aykırı hareket eden işletmelere idari yaptırım uygulanacağını belirtiyor.

Mehmet Tahmazoğlu denetimler hakkında ne söyledi?

Şahinbey Belediye Başkanı Mehmet Tahmazoğlu, marketlere yönelik denetimlerin kesintisiz devam ettiğini belirterek şu açıklamayı yaptı:

“Denetimlerimizi aralıksız sürdürüyoruz. Zabıta ekiplerimiz, yaptığı denetimlerde son kullanma tarihi geçmiş ürün satan bir zincir marketin şubesini ve iki yerel marketi kapattı. Vatandaşlarımızın sağlığını tehlikeye atan hiçbir uygulamaya müsaade etmeyeceğiz. Kurallara uymayan işletmelere yönelik denetimlerimiz kararlılıkla devam edecek.”

Tahmazoğlu’nun açıklaması, marketin zincir ya da yerel olmasına bakılmaksızın tespit edilen ihlallere müdahale edildiği mesajını taşıyor. Belediyenin bundan sonraki süreçte de marketler, bakkallar ve farklı gıda satış noktalarında denetimlerini sürdüreceği belirtildi.

Denetimlerin yalnızca şikâyet üzerine mi yoksa rutin kontrol programı kapsamında mı gerçekleştirildiği açıklanmadı. Ancak belediye ekiplerinin son dönemde ilçedeki gıda satış ve toplu tüketim işletmelerine yönelik kontrollerini yoğunlaştırdığı biliniyor.

Kapatılan marketlerin isimleri açıklandı mı?

Kapatma işlemi uygulanan üç marketin ismi belediye açıklamasında paylaşılmadı. Yalnızca işletmelerden birinin zincir market şubesi, diğer ikisinin ise yerel market olduğu bilgisi verildi.

Bu durum, özellikle zincir marketin hangisi olduğu konusunda sosyal medyada farklı tahminlerin paylaşılmasına neden olabilir. Ancak resmî makamlar tarafından açıklanmayan bir işletme adını tespit edilmiş gibi yayımlamak hem yanlış bilgilendirmeye hem de ticari itibar bakımından hukuki sorunlara yol açabilir.

Marketlerin isimleri, adresleri ve uygulanan yaptırımın ayrıntıları belediye tarafından açıklanırsa bilgi doğrulanarak habere eklenebilir. Şu aşamada herhangi bir marka veya işletme ismiyle olay arasında bağlantı kurulmaması gerekiyor.

Aynı hassasiyet, marketlerde bulunduğu iddia edilen ürünler açısından da geçerli. Belediye açıklamasında ürünlerin markaları, türleri ve miktarları belirtilmediği için sosyal medyada dolaşıma giren listelere resmî bilgi gibi yaklaşılmamalı.

Marketler ne kadar süreyle kapalı kalacak?

Şahinbey Belediyesi, üç market hakkında kapatma işlemi uygulandığını bildirdi ancak işletmelerin ne kadar süreyle kapalı tutulacağını açıklamadı.

Kapatmanın geçici bir idari tedbir mi olduğu, belirli bir gün sayısını kapsayıp kapsamadığı veya eksiklikler giderilinceye kadar devam edip etmeyeceği konusunda resmî bir bilgi bulunmuyor.

İşletmelere ayrıca idari para cezası uygulanıp uygulanmadığı da açıklanmadı. Tespit edilen ürünlerin toplatılması, imhası veya farklı kurumlara bildirim yapılmasıyla ilgili ayrıntılar da belediyenin ilk duyurusunda yer almadı.

Bu nedenle kapatma süresine veya yaptırımın mali boyutuna ilişkin kesin bir rakam vermek mümkün değil. Belediyeden yeni açıklama gelmesi hâlinde söz konusu bilgiler netleşecek.

Son tüketim tarihi ile tavsiye edilen tüketim tarihi aynı mı?

Market denetimleriyle ilgili haberlerde en fazla karıştırılan konulardan biri, son tüketim tarihi ile tavsiye edilen tüketim tarihi arasındaki fark oluyor. İki ifade aynı anlama gelmiyor ve ürünün tüketilebilirliği bakımından farklı sonuçlar doğuruyor.

Son tüketim tarihi, mikrobiyolojik açıdan kolay bozulabilen ve kısa süre içinde insan sağlığı açısından tehlike oluşturabilen gıdalarda kullanılıyor. Et, balık, süt ve bazı soğuk zincir ürünleri bu gruba örnek gösteriliyor.

Son tüketim tarihi geçmiş ürünlerin tüketilmemesi ve satışa sunulmaması gerekiyor. Ürün normal görünse veya kötü kokmasa bile tarih geçtikten sonra güvenilir kabul edilmiyor.

Tavsiye edilen tüketim tarihi ise daha çok makarna, bakliyat, bisküvi ve konserve gibi ürünlerin kendine özgü tat, koku, aroma ve kalite özelliklerini ne kadar süre koruyacağını gösteriyor.

Tavsiye edilen tüketim tarihinin geçmesi, ürünün otomatik olarak insan sağlığı açısından tehlikeli hâle geldiği anlamına gelmiyor. Ambalajı zarar görmemiş, uygun koşullarda saklanmış ve bozulma belirtisi göstermeyen bazı ürünlerin durumu işletmecinin sorumluluğunda ayrıca değerlendirilebiliyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı, STT’nin gıda güvenilirliğini, TETT’nin ise ağırlıklı olarak ürünün kalite özelliklerini ifade ettiğini belirtiyor. Son tüketim tarihi geçen ürünün satışı yasakken tavsiye edilen tüketim tarihi geçen ürünlerde ambalaj, muhafaza şartları ve bozulma belirtileri ayrı ayrı değerlendiriliyor.

Tarihi geçmiş gıdalar hangi riskleri taşıyor?

Son tüketim tarihi geçmiş gıdalar, özellikle uygun olmayan sıcaklıkta saklanmışsa insan sağlığı açısından risk oluşturabilir. Ürünün görünüşünde belirgin bir değişiklik bulunmaması, her zaman güvenli olduğu anlamına gelmez.

Bazı zararlı mikroorganizmalar ürünün tadında, renginde veya kokusunda kolayca fark edilebilen bir değişikliğe yol açmadan çoğalabilir. Bu nedenle özellikle et, süt, balık, tavuk ve hazır yemek gibi çabuk bozulan ürünlerde yalnızca görünüşe bakarak karar verilmemeli.

Gıda güvenliği yalnızca tarih kontrolüyle de sınırlı değil. Ambalajın bütünlüğü, ürünün saklandığı sıcaklık, soğuk zincirin korunup korunmadığı, etiket bilgileri ve işletmenin hijyen şartları da güvenilir gıdaya ulaşmada önemli rol oynuyor.

Ambalajı şişmiş, delinmiş, sızıntı yapan, kapağı açılmış veya rengi değişmiş ürünlerin tarihi geçmemiş olsa bile satın alınmaması gerekiyor. Dondurulmuş ve soğuk ürünlerin uygun dolaplarda muhafaza edilip edilmediği de kontrol edilmeli.

Tüketiciler alışveriş sırasında nelere dikkat etmeli?

Market alışverişinde yalnızca ürünün fiyatına ve markasına değil, etiket üzerindeki bilgilere de bakılması gerekiyor. Özellikle hızlı tüketilmeyecek ürünlerde tarih kontrolünün kasaya gitmeden önce yapılması önemli.

Tüketicilerin şu ayrıntılara dikkat etmesi öneriliyor:

• Ürünün son tüketim veya tavsiye edilen tüketim tarihini kontrol edin.

• STT ve TETT ifadelerinin aynı olmadığını unutmayın.

• Tarih bilgisinin silinmiş, değiştirilmiş veya ikinci bir etiketle kapatılmış olup olmadığına bakın.

• Ambalajı açılmış, delinmiş, şişmiş veya sızıntı yapan ürünleri almayın.

• Et ve süt ürünlerinin uygun sıcaklıkta saklandığından emin olun.

• Dondurulmuş ürünlerde çözülme ve yeniden donma belirtisi olup olmadığını kontrol edin.

• Fiş veya faturayı en azından ürünü kontrol edene kadar saklayın.

• Uygunsuzluk gördüğünüzde ürünü raftan kaldırmak yerine market görevlisine ve yetkili makamlara bildirin.

Hazır ambalajlı gıdaların etiketinde ürünün adı, bileşenleri, alerjen bilgileri, net miktarı, tüketim tarihi, muhafaza koşulları ve işletmeci bilgileri gibi zorunlu bilgilerin bulunması gerekiyor.

Tarihi geçmiş ürün gören vatandaşlar nereye şikâyet edebilir?

Tüketiciler, market raflarında son tüketim tarihi geçmiş bir ürün gördüğünde durumu öncelikle işletme yetkilisine bildirebilir. Ürünün satıştan kaldırılmaması veya benzer ürünlerin rafta bulunmaya devam etmesi durumunda ilgili kamu kurumlarına şikâyet yapılabilir.

Gıda güvenliğine ilişkin ihbarlar Tarım ve Orman Bakanlığının ALO 174 Gıda Hattı üzerinden iletilebiliyor. Hat haftanın yedi günü, 24 saat hizmet veriyor.

Vatandaşlar ayrıca 0501 174 0 174 numaralı WhatsApp hattı, alo174@tarimorman.gov.tr adresi veya ALO 174 internet sitesindeki canlı destek hizmeti üzerinden bildirim oluşturabiliyor.

Şikâyet kaydı sırasında işletmenin açık adresi, tabela adı ve tespit edilen uygunsuzluğun net biçimde anlatılması isteniyor. Mümkünse ürünün etiketi, tarih bilgisi ve raftaki konumunu gösteren görüntüler de inceleme sürecine yardımcı olabilir.

Bakanlığın açıklamasına göre şikâyette bulunan kişinin kimlik bilgileri üçüncü kişilerle paylaşılmıyor. Başvurunun durumu, verilen kayıt numarasıyla ALO 174 üzerinden takip edilebiliyor.

Vatandaşlar Şahinbey Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne de belediyenin iletişim kanalları üzerinden ihbarda bulunabilir. Acil sağlık riski taşıdığı düşünülen durumlarda ürünün tüketilmemesi ve ambalajıyla birlikte muhafaza edilmesi önem taşıyor.

Tarihi geçmiş ürün satın alan tüketici ne yapmalı?

Bir tüketici satın aldığı ürünün son tüketim tarihinin geçtiğini eve döndükten sonra fark ederse ürünü tüketmemeli. Fişiyle birlikte markete başvurarak iade veya değişim talep edebilir.

Ürün tüketilmiş ve rahatsızlık belirtileri ortaya çıkmışsa en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı. Ürünün ambalajı, etiketi, lot numarası ve alışveriş fişi mümkünse atılmamalı. Bu bilgiler olası inceleme sırasında ürünün ve satış noktasının tespit edilmesine yardımcı olabilir.

Şikâyet sırasında yalnızca “ürünün tarihi geçmişti” demek yerine marketin açık adresinin, ürünün tam adının, markasının, parti veya lot numarasının ve satın alma tarihinin paylaşılması süreci kolaylaştırabilir.

Ürünün görüntüsünün çekilmesi de yararlı olabilir. Ancak çalışanların veya müşterilerin yüzlerini izinsiz biçimde yayımlamak yerine görüntülerin yalnızca yetkili kurumlara iletilmesi daha doğru bir yöntem olacaktır.

Denetimler neden önemli?

Market denetimleri, yalnızca tek tek işletmelerdeki ihlalleri belirlemek için değil, tüketicinin güvenilir gıdaya ulaşmasını sağlamak için de önem taşıyor.

Tarihi geçmiş ürün satan işletmeler, kurallara uygun çalışan marketler açısından haksız rekabete de neden olabiliyor. Zamanında raf kontrolü yapan, uygun depolama koşullarını sağlayan ve kullanım süresi yaklaşan ürünleri satıştan çeken işletmeler ek maliyet üstlenirken kuralları ihlal eden satış noktaları bu sorumluluktan kaçınmış oluyor.

Düzenli denetim, işletmelerdeki iç kontrol mekanizmalarının güçlenmesine katkı sağlayabilir. Marketlerin rafları günlük olarak kontrol etmesi, son tüketim tarihi yaklaşan ürünleri ayrı takip etmesi ve personeline gıda güvenliği eğitimi vermesi riskleri azaltabilir.

Zincir marketlerde merkezî takip sistemi bulunması, şubelerin sorumluluğunu ortadan kaldırmıyor. Her şubenin raf ve depo kontrollerini düzenli yapması, uygunsuz ürünleri satıştan kaldırması gerekiyor.

Şahinbey’de denetimler devam edecek

Şahinbey Belediye Başkanı Mehmet Tahmazoğlu’nun açıklamasına göre marketlere yönelik zabıta denetimleri devam edecek. Belediye, vatandaşların sağlığını tehlikeye atan uygulamalara izin verilmeyeceğini ve kurallara uymayan işletmeler hakkında işlem yapılacağını bildirdi.

Üç marketin kapatılması, ilçedeki diğer gıda satış noktalarına yönelik kontrollerin de süreceğini gösteriyor. Denetimlerde yalnızca tüketim tarihlerinin değil, iş yeri ruhsatı, hijyen, ürünlerin muhafaza koşulları, fiyat etiketi ve genel düzen gibi başlıkların da kontrol edilmesi bekleniyor.

Olayla ilgili cevap bekleyen en önemli sorular ise marketlerin isimleri, hangi mahallelerde faaliyet gösterdikleri, kapatma işleminin kaç gün süreceği ve ne kadar tarihi geçmiş ürün tespit edildiği oldu.

Belediyeden yeni bir açıklama yapılması hâlinde bu ayrıntıların netleşmesi bekleniyor. Şimdilik kesin olarak bilinen, biri zincir market şubesi olmak üzere üç işletmenin son tüketim tarihi geçmiş ürün satışı nedeniyle kapatıldığı ve denetimlerin devam edeceği.