Ev sahibi ve kiracının yükümlülükleri nelerdir?

Ev sahibi ve kiracının hakları ile yükümlülükleri, kira sözleşmesi ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre belirleniyor. Kanuna göre kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da bunun karşılığında kira bedeli ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.

Konut kiralarında tarafların imzaladığı kira kontratı büyük önem taşıyor. Ancak sözleşmeye eklenen özel maddeler, kanunun emredici hükümlerine aykırı olamaz. Bu nedenle ev kiralarken sözleşmenin kira bedeli, ödeme günü, depozito, aidat, kullanım giderleri, bakım-onarım ve tahliye şartları bakımından dikkatle incelenmesi gerekiyor.

Kiracının en temel yükümlülüğü nedir?

Kiracının en temel yükümlülüğü kira bedelini ödemektir.

Türk Borçlar Kanunu’na göre kiracı, kira bedelini ödemekle yükümlüdür. Kira ödeme zamanı sözleşmede belirlenmişse taraflar bu tarihe uymalıdır. Sözleşmede farklı bir tarih kararlaştırılmamışsa ve yerel adet de yoksa kira bedeli ay sonunda, en geç kira süresinin bitiminde ödenir.

Kiracı kira ödemezse ne olur?

Kiracı, kira bedelini veya yan giderleri ödemezse ev sahibi yazılı ihtar gönderebilir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 315. maddesine göre kiracı, kiralananın tesliminden sonra muaccel olan kira bedelini veya yan gideri ödemezse kiraya veren yazılı süre vererek ödeme yapılmaması halinde sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında bu süre en az 30 gündür.

Kiracı evi nasıl kullanmak zorundadır?

Kiracı, kiralananı sözleşmeye uygun ve özenli şekilde kullanmakla yükümlüdür.

Kanuna göre kiracı, kiralananı sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmalı ve aynı taşınmazda oturan kişiler ile komşulara gerekli saygıyı göstermelidir. Bu yükümlülük; eve zarar vermemeyi, ortak yaşam kurallarına uymayı ve taşınmazı kira sözleşmesindeki kullanım amacına aykırı kullanmamayı kapsar.

Aidat ve kullanım giderlerini kim öder?

Konut ve çatılı işyeri kiralarında, sözleşmede aksi belirtilmemişse veya yerel adet farklı değilse ısıtma, aydınlatma ve su gibi kullanım giderlerinden kiracı sorumludur.

Bu kapsamda merkezi ısıtma, su, elektrik, apartman aidatı ve ortak kullanım giderleri çoğu durumda kiracı tarafından ödenir. Ancak giderin niteliği önemlidir. Kiralananın sözleşme süresince kullanıma elverişli halde tutulmasına ilişkin esaslı onarım ve yapısal masraflar genellikle ev sahibinin sorumluluğundadır.

Kiracı evde değişiklik yapabilir mi?

Kiracı, evde esaslı değişiklik yapmak istiyorsa ev sahibinin yazılı iznini almalıdır.

Duvar yıkmak, sabit tesisat değiştirmek, kalıcı tadilat yapmak veya taşınmazın yapısını etkileyen uygulamalara gitmek, kiracının tek taraflı karar verebileceği işlemler arasında değildir. Bu tür değişiklikler için yazılı izin alınması, ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önlemek açısından önemlidir.

Kiracı evi nasıl teslim etmelidir?

Kiracı, kira ilişkisi sona erdiğinde evi sözleşmeye uygun şekilde teslim etmekle yükümlüdür.

Kiracı, evi teslim aldığı haliyle geri vermek zorundadır; ancak olağan kullanım nedeniyle zaman içinde oluşan eskimelerden sorumlu tutulamaz. Örneğin kiracının sağlam aldığı bir dolabı kırık teslim etmesi sorumluluk doğurabilir. Buna karşılık olağan kullanım sonucu boya eskimesi, kapı-doğrama yıpranması veya zamanla oluşan doğal eskimeler her olayın özelliğine göre ayrıca değerlendirilir.

Ev sahibinin en temel yükümlülüğü nedir?

Ev sahibinin en temel yükümlülüğü, kiralananı sözleşmeye uygun şekilde teslim etmek ve kira süresi boyunca kullanıma elverişli halde bulundurmaktır.

Türk Borçlar Kanunu’nun 301. maddesine göre kiraya veren, kiralananı kararlaştırılan tarihte, sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli durumda teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür. Bu hüküm, konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı aleyhine değiştirilemez.

Evdeki büyük onarım masraflarını kim karşılar?

Evin kullanıma elverişli halde kalmasını sağlayan esaslı onarım ve yapısal masraflar genel olarak ev sahibinin sorumluluğundadır.

Çatı onarımı, tesisatın ana hatları, binanın yapısal sorunları veya kiracının kusurundan kaynaklanmayan ciddi arızalar bu kapsamda değerlendirilebilir. Buna karşılık kiracının kusuru nedeniyle oluşan zararların giderilmesi kiracıdan talep edilebilir.

Vergi ve sigorta giderlerini kim öder?

Kiralanana ilişkin vergi ve benzeri yükümlülüklere, sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa kiraya veren katlanır.

Bu nedenle emlak vergisi gibi taşınmazın mülkiyetinden kaynaklanan giderler genel kural olarak ev sahibine aittir. Ancak taraflar, kanunun izin verdiği sınırlar içinde bazı giderler konusunda sözleşmede farklı düzenlemeler yapabilir.

Kiracı geç ödeme yaptı diye ceza istenebilir mi?

Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı aleyhine, kira bedeli ve yan giderler dışında ek ödeme yükümlülüğü getirilemez.

Türk Borçlar Kanunu’nun 346. maddesine göre özellikle kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmalar geçersizdir.

Ev sahibi kontrat bitmeden kiracıyı çıkarabilir mi?

Ev sahibi, haklı ve yasal nedenler bulunmadıkça kiracının sözleşme süresi dolmadan evi boşaltmasını isteyemez.

Kira bedelinin ödenmemesi, taşınmazın sözleşmeye aykırı kullanılması, komşulara ciddi rahatsızlık verilmesi veya kanunda düzenlenen ihtiyaç ve tahliye sebepleri gibi durumlarda ev sahibinin yasal yollara başvurması mümkündür. Ancak bu süreç keyfi şekilde değil, kanunda öngörülen usul ve süreler çerçevesinde yürütülmelidir.

Kira sözleşmesi neden dikkatle okunmalı?

Kira sözleşmesi, tarafların hak ve sorumluluklarını belirleyen temel belgedir.

Sözleşmede kira bedeli, ödeme günü, depozito, aidat, demirbaşlar, kullanım amacı, bakım-onarım sorumluluğu ve tahliye şartları açık şekilde yazılmalıdır. Taraflar arasında sonradan çıkabilecek uyuşmazlıklarda kira kontratı, ödeme dekontları, aidat belgeleri, yazılı bildirimler ve teslim tutanakları önemli delil niteliği taşıyabilir.