65 YAŞ MAAŞINDA YENİ DÖNEM: GERİ ÖDEME HESAPLAMASINDA TÜFE DEVRİ KAPANIYOR!
Türkiye’de sosyal devlet anlayışının en önemli ayaklarından biri olan 65 yaş aylığı (yaşlılık maaşı) konusunda ezber bozan bir yasal düzenleme kapıda. Sosyal Hizmetler Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasını öngören yeni yasa teklifi, TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Teklifin en dikkat çekici maddesi ise, haksız yere ödenen maaşların geri tahsilat sürecindeki hesaplama yönteminin değiştirilmesi oldu. Milyonlarca vatandaşı ve ailelerini ilgilendiren bu hamle, geri ödeme yükümlülüğü olan kişilerin yükünü hafifletmeyi amaçlıyor.
Geri Ödemelerde "TÜFE" Yerine "Yasal Faiz" Geliyor
Mevcut yasal düzenlemelere göre, bir kişinin hak etmediği halde 65 yaş maaşı aldığı tespit edilirse, devlet bu ödemeleri faiziyle birlikte geri istiyor. Bugüne kadar uygulanan sistemde, geri alınacak tutar hesaplanırken Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları baz alınıyordu. Enflasyonun yüksek seyrettiği dönemlerde bu durum, vatandaşın geri ödemesi gereken borcun katlanarak artmasına neden oluyordu. Yeni teklif yasalaşırsa, TÜFE devri kapanacak ve yerine çok daha makul olan kanuni faiz sistemi getirilecek.
Meclis'teki Teklifin İçeriği: Hangi Madde Değişiyor?
Sunulan yasa teklifiyle, 2022 sayılı “65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun” üzerinde teknik bir neşter vuruluyor. İlgili kanun maddesinde yer alan “TÜFE aylık değişim oranları esas alınarak” ifadesi, metinden çıkarılarak yerine “kanuni faizi ile” ibaresi ekleniyor. Bu küçük kelime değişikliği, haksız ödeme yapılan vatandaşların devlete olan borç yükünde ciddi bir azalma anlamına geliyor.
Neden Değişikliğe Gidildi? "Hukuki Belirlilik" Vurgusu
Hükümet kanadından gelen teklifin gerekçesinde, kamuda "yeknesaklık" yani uygulama birliği sağlanmasının hedeflendiği belirtildi. Devletin yaptığı diğer fazla veya yersiz ödemelerin geri alınmasında genellikle kanuni faiz uygulandığı hatırlatılırken, 65 yaş aylığında TÜFE’nin baz alınmasının bir eşitsizlik yarattığı ifade edildi. Teklifle birlikte, tüm geri ödeme süreçlerinde aynı yöntemin izlenmesi, hukuki belirlilik ve vatandaş için öngörülebilirlik sağlanmış olacak.
Eski Sistem Vatandaşı Nasıl Etkiliyordu?
Yürürlükteki sistemde, 65 yaş aylığını haksız aldığı belirlenen bir kişi, parayı aldığı tarihten tahsil edildiği tarihe kadar geçen süre boyunca enflasyon farkını (TÜFE) ödemek zorundaydı. Özellikle son yıllardaki yüksek enflasyon oranları, ana paranın birkaç katı kadar borç çıkmasına yol açabiliyordu. Ayrıca sahte belge ile maaş bağlatanlar hakkında ceza soruşturması süreci de işletiliyordu. Yeni düzenleme, dolandırıcılık kastı olmayan ancak teknik sebeplerle haksız ödeme alan vatandaşlar için büyük bir nefes borusu olacak.
Kimler Bu Düzenlemeden Yararlanacak?
Düzenleme, özellikle gelir kriterindeki değişiklikleri bildirmeyen, üzerine kayıtlı mal varlığı sonradan tespit edilen veya ikametgah değişikliği gibi nedenlerle maaş hakkını kaybedip ödeme almaya devam eden binlerce kişiyi kapsıyor. Eğer yasa teklifi TBMM Genel Kurulu'ndan geçip Cumhurbaşkanı tarafından onaylanırsa, mevcut borç yapılandırmaları ve yeni açılacak geri alım dosyaları bu yeni "düşük faiz" sistemi üzerinden hesaplanacak.
Milyonların Gözü Meclis Kararında
Ekonomi çevreleri, bu adımın sosyal adaleti güçlendireceğini ve devlet ile vatandaş arasındaki icralık dosya sayısını azaltacağını öngörüyor. Özellikle dar gelirli yaşlı vatandaşların sehven yaptıkları hatalar nedeniyle karşılaştıkları devasa borç yükü, kanuni faiz oranıyla daha ödenebilir bir seviyeye çekilecek. Yasa teklifinin önümüzdeki günlerde komisyon görüşmelerinin ardından yasalaşması bekleniyor.
Yorum Yazın
E-posta hesabınız sitede yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişdir.