Herkes kendi memleketinde yaşasaydı illerin nüfusu ne olurdu? Gaziantep’in sırası şaşırttı

GÜNDEM

Türkiye İstatistik Kurumunun 2024 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verileri, vatandaşların nüfus kütüğüne kayıtlı oldukları illere göre dikkat çekici bir dağılım ortaya koydu.

TÜİK ADNKS kapsamında ikamet edilen yerin yanı sıra “nüfusa kayıtlı olunan yer” bilgisini de derliyor. Bu nedenle kamuoyunda “Herkes kendi memleketinde yaşasaydı illerin nüfusu ne olurdu?” şeklinde paylaşılan tablo, vatandaşların mevcut ikamet adresini değil nüfus kütüğüne kayıtlı oldukları ili esas alıyor.

Bu dağılıma göre Türkiye’nin en kalabalık ili Şanlıurfa olurken, Konya ikinci ve İstanbul üçüncü sırada bulunuyor. Gaziantep ise 1 milyon 814 bin 691 nüfusla listenin 13’üncü sırasında yer alıyor.

Herkes kendi memleketinde yaşasaydı en kalabalık il hangisi olurdu?

Listenin zirvesinde Şanlıurfa bulunuyor.

Şanlıurfa nüfus kütüğüne kayıtlı kişi sayısı 3 milyon 147 bin 997 olarak hesaplanırken, Konya 2 milyon 689 bin 673 kişiyle ikinci, İstanbul ise 2 milyon 609 bin 762 kişiyle üçüncü sırada yer aldı.

İlk beşi 2 milyon 456 bin 17 kişiyle Diyarbakır ve 2 milyon 72 bin 813 kişiyle Ankara tamamladı.

Gaziantep kaçıncı sırada?

Gaziantep nüfus kütüğüne kayıtlı kişi sayısı 1 milyon 814 bin 691 oldu.

Bu rakam Gaziantep’i Türkiye genelinde 13’üncü sıraya taşıdı. Gaziantep’in 2024 yılında fiilen ikamet eden nüfusu ise 2 milyon 193 bin 363 kişiydi. Buna göre kentte yaşayan toplam nüfus ile Gaziantep nüfus kütüğüne kayıtlı kişi sayısı arasında yaklaşık 379 bin kişilik fark bulunuyor.

İstanbul neden üçüncü sıraya düşüyor?

İstanbul’un 2024 yılı sonunda fiilen yaşayan nüfusu 15 milyonun üzerindeyken, İstanbul nüfus kütüğüne kayıtlı kişi sayısı yalnızca 2 milyon 609 bin 762.

Bu durum İstanbul’un Türkiye’nin dört bir yanından yoğun göç alan bir kent olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. TÜİK’in 2024 ADNKS sonuçlarına göre Türkiye’nin toplam nüfusu 85 milyon 664 bin 944 kişi olarak açıklanmıştı.

En az nüfus hangi ilde olurdu?

Listenin son sırasında Yalova yer alıyor.

Yalova nüfus kütüğüne kayıtlı kişi sayısı 131 bin 267 olurken, Tunceli 257 bin 258 ve Bilecik 272 bin 104 kişiyle listenin alt sıralarında bulunuyor.

Herkes kendi ilinde yaşasaydı 81 ilin nüfusu

TÜİK 2024 ADNKS verilerine göre nüfus kütüğüne kayıtlı kişi sayısı en yüksek ilden en düşüğe doğru şöyle:

Şanlıurfa: 3.147.997 Konya: 2.689.673 İstanbul: 2.609.762 Diyarbakır: 2.456.017 Ankara: 2.072.813 Samsun: 2.024.484 Sivas: 1.984.375 Erzurum: 1.975.024 İzmir: 1.950.877 Hatay: 1.881.744 Bursa: 1.850.389 Adana: 1.825.542 Gaziantep: 1.814.691 Mardin: 1.778.708 Van: 1.685.143 Kahramanmaraş: 1.663.566 Ordu: 1.597.285 Trabzon: 1.586.303 Kayseri: 1.523.456 Manisa: 1.423.485 Malatya: 1.418.666 Mersin: 1.408.246 Tokat: 1.387.198 Çorum: 1.328.236 Balıkesir: 1.277.831 Ağrı: 1.267.888 Antalya: 1.251.094 Yozgat: 1.240.756 Adıyaman: 1.209.269 Afyonkarahisar: 1.164.060 Giresun: 1.157.858 Kastamonu: 1.077.044 Sakarya: 1.027.516 Kars: 1.010.697 Muş: 1.003.623 Denizli: 979.253 Aydın: 943.956 Elazığ: 940.190 Bitlis: 879.572 Batman: 877.298 Siirt: 859.444 Rize: 781.611 Eskişehir: 756.445 Şırnak: 745.179 Kütahya: 735.138 Zonguldak: 735.092 Sinop: 716.095 Osmaniye: 710.887 Kocaeli: 692.210 Çankırı: 685.417 Niğde: 674.747 Muğla: 667.530 Amasya: 654.464 Erzincan: 643.518 Aksaray: 599.691 Bingöl: 595.180 Kırşehir: 584.323 Tekirdağ: 568.105 Isparta: 563.898 Çanakkale: 557.115 Ardahan: 551.830 Nevşehir: 544.768 Kırıkkale: 541.579 Edirne: 502.227 Gümüşhane: 458.887 Artvin: 450.827 Bolu: 448.324 Kırklareli: 442.879 Düzce: 437.889 Uşak: 416.728 Burdur: 378.437 Karaman: 367.891 Hakkari: 364.913 Iğdır: 364.234 Karabük: 352.990 Kilis: 348.320 Bartın: 344.432 Bayburt: 288.939 Bilecik: 272.104 Tunceli: 257.258 Yalova: 131.267

Liste, TÜİK’in 2024 ADNKS verilerindeki nüfus kütüğüne kayıtlı olunan il dağılımına dayanıyor.

Tablo neyi gösteriyor?

Bu rakamları “herkes doğduğu şehre dönseydi” şeklinde yorumlamak teknik olarak doğru değil.

Veriler kişinin doğum yerini değil nüfus kütüğüne kayıtlı olduğu ili ifade ediyor. Bir kişi İstanbul’da doğmuş ve hayatı boyunca İstanbul’da yaşamış olsa bile aile kütüğü Sivas’a kayıtlıysa bu tabloda Sivas nüfusuna dahil ediliyor.

Bu nedenle liste, illerin göç verme veya alma eğilimini anlamak açısından dikkat çekici bir gösterge olsa da doğrudan bir göç istatistiği olarak değerlendirilmemeli. TÜİK, ADNKS kapsamında hem ikamet edilen yer hem de nüfusa kayıtlı olunan yer gibi farklı bilgileri ayrı ayrı üretiyor.