Eğitim Sen Gaziantep’ten Çarpıcı Rapor: Okullarda Temizlik Yok, Çocuk İşçiliği Artıyor

Eğitim Sen Gaziantep Şubesi, 2025-2026 Eğitim Öğretim Yılı’nın birinci yarısına ilişkin hazırlanan kapsamlı raporu kamuoyuyla paylaştı. Şube Başkanı Ömer Parlakçı, raporun; öğretmen açığı, temizlik ve hijyen sorunları, çocuk işçiliği, MESEM uygulaması, ÇEDES projeleri ve deprem bölgesindeki eğitim sorunlarını tüm açıklığıyla ortaya koyduğunu belirtti.

Parlakçı, “Yüz binlerce öğretmen atama beklerken, mevcut öğretmenler ağır iş yükü ve ekonomik sıkıntılar altında görev yapıyor. Okullarda temizlik personeli yok, çocuklar aç geliyor, eğitim dinselleştiriliyor” ifadelerini kullandı.

Türkiye’de 16,9 Milyon Öğrenci Var, Özel Okulların Payı Artıyor

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) örgün eğitim istatistiklerine göre Türkiye’de 16 milyon 906 bin öğrenci bulunuyor. 74 bin 40 eğitim kurumu içinde 14 bin 700’ü özel okul. Okulöncesi eğitimde özel okulların oranının yüzde 41’e yükselmesi, kamusal eğitimin giderek gerilediğini gösteriyor.

Raporda, Diyanet’e bağlı 4-6 yaş grubu dini eğitim veren kurumların sayısının 6 bin 459’a, bu kurumlarda eğitim alan çocuk sayısının ise 163 bine çıktığına dikkat çekildi.

OECD Raporu: Türkiye Eğitime En Az Harcama Yapan Ülkeler Arasında

OECD’nin “Bir Bakışta Eğitim” raporuna göre Türkiye’de öğrenci başına yapılan eğitim harcamaları, OECD ortalamasının çok altında.

İlköğretimde öğrenci başına harcama: 3.914 dolar (OECD ortalaması: 10.812 dolar)

Ortaöğretimde: 3.914 dolar (OECD: 11.932 dolar)

Yükseköğretimde: 7.698 dolar (OECD: 15.102 dolar)

Raporda ayrıca Din Öğretimi Genel Müdürlüğü bütçesinin son yıllarda katlanarak arttığı, 2025 sonunda 90 milyar TL’yi aşmasının beklendiği vurgulandı.

Okullarda Temizlik Krizi: Sınıfları Öğretmenler ve Öğrenciler Temizliyor

Eğitim Sen raporuna göre Türkiye genelinde 60 bini aşkın devlet okulunda yalnızca 49 bin 578 kadrolu temizlik personeli bulunuyor. Birçok okulda hiç temizlik görevlisi olmadığı, sınıfların öğretmenler ve öğrenciler tarafından temizlendiği belirtildi.

Parlakçı, “Eğitim hakkı temiz, güvenli ve sağlıklı bir ortamla mümkündür. Kadrolu ve güvenceli temizlik personeli istihdam edilmelidir” dedi.

Çocuk İşçiliği Alarm Veriyor: 91 Çocuk İş Cinayetinde Hayatını Kaybetti

Raporda, Türkiye’de 2,3 milyon çocuk işçi bulunduğu, sadece bu yıl 91 çocuğun iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiği ifade edildi. Son 12 yılda en az 770 çocuğun iş kazalarında hayatını kaybettiği bilgisi paylaşıldı.

Ayrıca 2025 itibariyle 611 bin 612 çocuğun örgün eğitim dışında olduğu, bunun yaklaşık yarısının kız çocukları olduğu vurgulandı.

MESEM Uygulaması Tepkisi: “Çocuk İşçiliği Devlet Eliyle Meşrulaştırılıyor”

Eğitim Sen, Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamasının çocuk emeğini “beceri eğitimi” adı altında sömürüye açtığını belirtti. Raporda, “Çocuklar çırak adı altında ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılıyor, bu sistem daha fazla can almadan durdurulmalıdır” denildi.

ÇEDES ve Manevi Danışman Uygulamaları: Laik Eğitime Aykırı

Raporda, ÇEDES Projesi ve okullara yapılan “manevi danışman” görevlendirmelerinin laik eğitime aykırı olduğu ifade edilerek, “Okullar tarikat ve cemaatlerin değil, bilimin yuvası olmalıdır” vurgusu yapıldı.

Deprem Bölgesinde Eğitim Hâlâ Normalleşmedi

Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Malatya ve Osmaniye’de çok sayıda okulun yıkıldığı ya da ağır hasarlı olduğu, öğrencilerin hâlâ konteyner sınıflarda eğitim gördüğü belirtildi. Eğitim emekçilerinin barınma ve psikososyal destek sorunları yaşadığına dikkat çekildi.

“Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” ve Angarya Uyarısı

Eğitim Sen, yeni müfredat ve tasarruf tedbirleriyle öğretmenlerin asli görevlerinden koparıldığını, artan bürokratik yük ve angaryanın öğretmenliği değersizleştirdiğini belirtti.

Parlakçı: “Bu Bir Eğitim Krizi Değil, Gelecek Krizidir”

Eğitim Sen Gaziantep Şube Başkanı Ömer Parlakçı, raporun sadece bugünü değil, Türkiye’nin geleceğini ilgilendirdiğini belirterek şunları söyledi:

“Eğitimde piyasalaşma, dinselleşme ve çocuk emeği sömürüsü derinleşiyor. Temiz okul yok, aç çocuk var, öğretmenler tükenmiş durumda. Bu tabloyu kabul etmiyoruz. Kamusal, laik, bilimsel ve eşit eğitim için mücadelemizi sürdüreceğiz.”