BDDK’dan yeni karar: Telefon kredisi ve asgari ödeme değişti

EKONOMİ

Telefon almayı planlayanlar açısından cihazın satış fiyatı ve yenilenmiş ürün olup olmadığı belirleyici olacak. Kredi kartı kullanıcıları içinse asgari ödeme oranını belirleyen unsur kartın limiti olacak; ödenecek tutar bu oranın dönem borcuna uygulanmasıyla hesaplanacak. Bu nedenle aynı miktarda borcu bulunan iki kişinin asgari ödeme tutarı, kart limitlerine bağlı olarak farklılaşabilecek.

Düzenlemenin dikkat çeken bir diğer yönü, telefon kredileri ile kredi kartıyla telefon alışverişinin ayrı kurallara tabi olması. Tüketici kredisinde 12 aya kadar vade imkânı bulunması, aynı telefonun kredi kartıyla da 12 taksitte alınabileceği anlamına gelmiyor. Yenilenmiş ürün niteliğinde olmayan cep telefonlarında kredi kartına taksit yasağı sürüyor.

Cep telefonu kredisi kaç ay olacak?

BDDK’nın 11582 sayılı kararına göre, fiyatı 40 bin lira ve altında olan cep telefonları için kullanılan tüketici kredilerinde azami vade 12 ay olarak belirlendi. Satış fiyatı 40 bin lirayı aşan telefonlarda ise kredi vadesi en fazla 3 ay olacak. Böylece telefonun fiyatı, satın alma sırasında hazırlanacak ödeme planının süresini doğrudan etkileyecek.

Örneğin 35 bin liralık bir cep telefonu, fiyat bakımından 12 aylık vade sınırının içinde kalıyor. 45 bin liralık bir cihazda ise 3 aylık üst sınır uygulanacak. Burada belirtilen süreler, kullanılabilecek en uzun vadeyi gösteriyor. Düzenleme, tüm telefon kredilerinin mutlaka 12 ay veya 3 ay üzerinden kullandırılmasını zorunlu kılan bir ödeme planı olarak değerlendirilmemeli.

Vade sınırı ile kredi maliyeti de birbirinden ayrı konular. Kararda belirtilen süre, borcun kaç aya kadar yayılabileceğini gösteriyor. Aylık taksit ve toplam geri ödeme tutarı ise kullanılan kredi miktarına, faiz oranına ve sözleşmedeki maliyetlere göre şekillenecek. Dolayısıyla yalnızca vade süresine bakarak bir telefon için kesin aylık ödeme tutarı çıkarmak mümkün değil.

Tam 40 bin liralık telefon hangi gruba giriyor?

Yeni sınırın uygulanmasında “40 bin lira ve altında” ifadesi önem taşıyor. Satış fiyatı tam 40 bin lira olan bir telefon, 12 aylık azami vade kapsamına giriyor. Fiyatın bu tutarın üzerine çıkması durumunda ise 3 aylık vade sınırı devreye giriyor. Eşik değerin kendisi, kısa vadeli gruba dahil edilmiyor.

Bu ayrım, birbirine yakın fiyatlarla satılan telefonları karşılaştıran tüketiciler için ödeme planında belirgin bir fark oluşturabilir. Örneğin aynı fiyat aralığında değerlendirilen iki cihazdan biri eşik altında, diğeri eşik üstünde kaldığında kullanılabilecek kredi süresi değişiyor. Ancak bu fark, cihazın teknik özelliklerinden veya markasından kaynaklanmıyor; düzenlemede esas alınan fiyat sınırı belirleyici oluyor.

Telefonun fiyatını vade sayısına bölmek ise tek başına gerçek kredi taksidini göstermiyor. Böyle bir hesap yalnızca faiz ve diğer maliyetler dışarıda bırakıldığında anaparanın aylara dağılımını ortaya koyar. Haberlerde veya satış ilanlarında verilen örneklerle bankanın hazırladığı ödeme planının aynı şey olmadığı, özellikle uzun vadeli alışverişlerde gözden kaçırılmamalı.

Yenilenmiş cep telefonlarında sınır 50 bin lira

Yenilenmiş ürün niteliğindeki cep telefonları için farklı bir fiyat eşiği uygulanacak. Bu cihazlarda satış fiyatı 50 bin lira ve altında olduğunda tüketici kredisi vadesi 12 aya kadar çıkabilecek. Fiyatı 50 bin lirayı aşan yenilenmiş telefonlarda ise azami vade 3 ayla sınırlı olacak.

Buna göre 48 bin liralık yenilenmiş bir telefon, fiyat şartı bakımından 12 aylık vade grubunda yer alıyor. Aynı fiyatlı, yenilenmiş ürün niteliği taşımayan bir telefon içinse 40 bin liralık eşik aşıldığından 3 aylık sınır söz konusu oluyor. Bu örnek, satın alınacak cihazın niteliğinin ödeme süresinde neden önemli olduğunu ortaya koyuyor.

Yenilenmiş telefonlarda da sınır tutarın kendisi uzun vade kapsamına dahil. Tam 50 bin liraya satılan yenilenmiş bir cihaz, diğer şartlar da sağlandığında 12 aylık azami vade içinde değerlendirilecek. Ancak ürünün yalnızca daha önce kullanılmış olması veya satıcının ilanında “yenilenmiş” ifadesinin bulunması, düzenlemede belirtilen koşulların sağlandığını tek başına göstermiyor.

Yenilenmiş telefonlarda satıcının niteliği de belirleyici

Yenilenmiş cep telefonlarına tanınan kredi vadesinden yararlanılabilmesi için satış yapılan iş yerinin ilgili mevzuat kapsamında “yenileme merkezi” veya “yetkili satıcı” niteliğinde olması gerekiyor. Paylaşılan karar bilgilerine göre bu koşul, 27 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik kapsamında değerlendirilecek.

Bu nedenle yenilenmiş telefon alışverişinde fiyatın uygun olması, işlemin bütün şartlarını karşılamaya yetmiyor. Cihazın hangi statüde satıldığı ve satıcının belirtilen niteliklerden birini taşıyıp taşımadığı da önem kazanıyor. Tüketicinin ödeme seçeneklerini karşılaştırırken ürün bilgisinin yanında satışın hangi kapsamda yapıldığını bilmesi, farklı uygulamalarla karşılaşmasının önüne geçebilir.

İkinci el telefonlarla yenilenmiş ürünlerin aynı başlık altında değerlendirilmesi de yanlış sonuç doğurabilir. Haberde aktarılan 50 bin liralık eşik, yenilenmiş ürün niteliğindeki telefonlar için geçerli. Bu yüzden her kullanılmış cihazın otomatik olarak aynı kredi koşullarına sahip olduğu yönünde bir çıkarım yapılamaz. Satışın mevzuattaki kapsamı burada fiyat kadar belirleyici bir ayrıntı.

Kredi kartında asgari ödeme eşiği 100 bin liraya çıktı

BDDK’nın 11581 sayılı kararıyla kredi kartlarında asgari ödeme tutarını belirleyen limit sınırı 50 bin liradan 100 bin liraya yükseltildi. Yeni düzenlemeye göre limiti 100 bin lira ve altında olan kredi kartlarında asgari ödeme, dönem borcunun yüzde 20’si olacak. Limiti 100 bin lirayı aşan kartlarda ise dönem borcunun yüzde 40’ı esas alınacak.

Burada değişen unsur, yüzde 20 ve yüzde 40 oranları arasındaki ayrımı belirleyen limit eşiği. Önceki 50 bin liralık sınırın üzerine çıkan ancak 100 bin lirayı aşmayan kartlar, yeni eşikle birlikte yüzde 20’lik grupta değerlendirilecek. Bu durum, aynı dönem borcu için hesaplanan asgari ödeme tutarının değişmesine yol açabilecek.

Ancak daha düşük asgari ödeme tutarı, kredi kartının toplam borcunun azaldığı anlamına gelmiyor. Düzenleme, dönem borcundan ödenmesi gereken asgari kısmın hesabını değiştiriyor. Kart sahibinin yaptığı harcamaları veya mevcut borç bakiyesini ortadan kaldıran bir uygulama söz konusu değil. Asgari tutar ile toplam dönem borcunun birbirinden ayrı okunması gerekiyor.

Kart limiti ile dönem borcu arasındaki fark neden önemli?

Kart limiti, kredi kartına tanımlanan harcama sınırını; dönem borcu ise ilgili hesap döneminde ekstreye yansıyan borcu ifade ediyor. Yeni düzenlemede hangi asgari ödeme oranının kullanılacağı kart limitine bakılarak belirleniyor. Ardından bu oran dönem borcuna uygulanıyor. Yalnızca ekstredeki borca bakmak, hangi oranın geçerli olduğunu anlamak için yeterli değil.

Örneğin limiti 90 bin lira olan bir kartın dönem borcu 30 bin liraysa, yüzde 20 üzerinden hesaplanan asgari ödeme 6 bin lira olacak. Limiti 120 bin lira olan başka bir kartın dönem borcu da 30 bin liraysa, yüzde 40 üzerinden hesaplanan asgari ödeme 12 bin liraya çıkacak. Borç aynı olmasına rağmen limit farkı nedeniyle ödenecek asgari tutar değişecek.

Bu örnekler, yalnızca verilen oranların dönem borcuna uygulanmasını gösteriyor. Önceki dönemlerden kalan ödenmemiş tutar veya farklı ekstre kalemleri bulunmayan basit hesaplar üzerinden hazırlanıyor. Kart sahibinin kendi hesabındaki kesin ödeme tutarı için ekstrede belirtilen asgari ödeme bilgisi esas alınmalı. Örnek hesap, bireysel ekstrenin bütün ayrıntılarını yansıtan bir tutar olarak görülmemeli.

Limiti tam 100 bin lira olan kartta oran ne olacak?

Kart limiti tam 100 bin lira olduğunda yüzde 20’lik asgari ödeme oranı uygulanacak. Çünkü düzenlemede bu grup, limiti “100 bin lira ve altında” olan kartlar şeklinde tanımlanıyor. Yüzde 40 oranı ise limiti 100 bin liranın üzerinde olan kartlar için geçerli olacak. Telefon kredilerindeki eşiklerde olduğu gibi burada da sınırın kendisi alt grupta kalıyor.

Örneğin limiti tam 100 bin lira olan bir kartın dönem borcu 50 bin liraysa, oran üzerinden hesaplanan asgari tutar 10 bin lira olacak. Limiti 100 bin lirayı aşan bir kartta aynı dönem borcu için bu tutar 20 bin lira olarak hesaplanacak. Dolayısıyla 100 bin liralık eşik, borcun büyüklüğüne ilişkin bir sınır olarak okunmamalı.

Kredi kartıyla telefon alımında taksit değişti mi?

Cep telefonu kredilerinde yapılan değişiklik, kredi kartıyla telefon alımındaki mevcut uygulamayı değiştirmiyor. Yenilenmiş ürün niteliğinde olmayan cep telefonlarının kredi kartıyla satın alınmasında taksitlendirme yasağı devam edecek. Bu cihazların belirli fiyat aralığında tüketici kredisiyle 12 aya kadar vadeli alınabilmesi, kredi kartında aynı taksit seçeneğinin açıldığı anlamına gelmiyor.

Yenilenmiş ürün niteliğindeki cep telefonlarının kredi kartıyla alımında ise herhangi bir tutar sınırı olmaksızın 12 aya kadar taksitlendirme uygulaması sürecek. Buradaki tutar sınırı bulunmaması, yenilenmiş telefon için kullanılan tüketici kredisindeki 50 bin liralık eşikten ayrı değerlendirilmeli. İki ödeme yöntemi aynı ürün için farklı kurallara sahip olabiliyor.

Bu nedenle telefon alışverişindeki ödeme seçeneklerini karşılaştırırken önce işlemin tüketici kredisiyle mi, kredi kartıyla mı yapılacağına bakmak gerekiyor. Ardından ürünün yenilenmiş niteliği ve ilgili fiyat eşiği değerlendiriliyor. Satış sırasında kullanılan genel “taksit” ifadesi, ödemenin hangi finansman yöntemiyle gerçekleştirildiğini tek başına açıklamayabiliyor.

Telefon alacaklar ve kart kullanıcıları için ne değişiyor?

Yeni kararlar, telefon alışverişinde vade hesabını ve kredi kartında asgari ödeme hesabını iki farklı yönden etkiliyor. Telefon tarafında cihazın fiyatı, ürünün yenilenmiş olup olmadığı ve yenilenmiş ürün satışında satıcının niteliği öne çıkıyor. Kart tarafında ise 100 bin liralık limit eşiği, dönem borcuna uygulanacak oranı belirliyor.

Telefon alacaklar açısından uzun vade, ödemelerin daha fazla aya dağıtılabilmesine imkân tanıyor; toplam maliyetin nasıl oluşacağı ise kredi koşullarına bağlı kalıyor. Kart kullanıcıları açısından yüzde 20’lik gruba geçiş, asgari ödeme hesabını düşürebiliyor; dönem borcunun tamamını değiştirmiyor. Her iki uygulamada da aylık ödeme ile toplam borcun ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

Gaziantep dahil Türkiye genelindeki tüketiciler için düzenlemenin temel ayrıntıları aynı: Telefon kredisinde fiyat ve ürün niteliği, kredi kartında ise kart limiti belirleyici. Özellikle telefonunu yenilemeyi planlayanların, kredi vadesindeki değişikliği kredi kartına yeni taksit hakkı olarak yorumlamaması önem taşıyor. Ödeme planının hangi kurala göre hazırlandığı, alışverişin bütçeye etkisini anlamak için başlangıç noktası olacak.